به نام خدا

طب آسماني

گفتگوي يك طبيب هندي با حضرت امام جعفر صادق (ع) در زمان منصور

منصور به تختش تكيه داده بود وبه حرفهاي طبيب گوش مي كرد طبيب از هند آمده بود و از روي كتابهاي كه آورده بود مي خواند .وقتي امام جعفر صادق (ع) وارد مجلس شد .طبيب هندي از خواندن كتاب دست كشيد  و پرسيد :اين شخص كيست ؟گفتند :عالم آل محمد صلي الله عليه و آله است .

طبيب رو كرد به امام و گفت :آياميل داري از علم طبي كه نزد ماست بهره اي داشته باشي؟

امام صادق (ع)فرمود: نه

طبيب هندي : چرا

امام (ع): چون آن علم طبي كه ما داريم بهتر از آن است كه تو داري.

طبيب : طب شما چيست؟

امام (ع) : اجازه مي دهي كه من راجع به علم طب پرسش هاي از تو بكنم ؟

طبيب :بفرماييد

امام(ع) : چرا سر انسان داراي مفصل هايي است و يك پارچه نيست ؟

طبيب :نمي دانم .

جواب امام (ع):علت اينكه خداي توانا سر انسان يك پارچه نيافريده و از قطعات مختلف تركيب كرد و شكاف هاي براي آن قرار داد.اين بود كه انسان دچار سر درد نشود.

امام (ع) : فايده موي سر انسان چيست ؟

طبيب :نمي دانم

جواب امام (ع): علت اينكه خداوند مو را بالاي سر انسان رويانيد اين بود كه تا به وسيله آن به اندازه لازم روغن به مغز برسد و از طرفي هم بخارهاي سر به واسطه آن خارج گردد.

امام (ع) :علت اينكه پيشاني انسان مو ندارد چيست ؟

طبيب : چه عرض كنم .

جواب امام (ع) :علت اينكه خداوند پيشاني انسان را بدون مو آفريد اين بود كه تا چشم به وسيله آن نور بگيرد .

امام (ع) :علت اينكه پيشاني انسان داراي خطوط مختلف و متنوعي است چيست ؟

طبيب :چه بگويم

 جواب امام (ع) : خداي بزرگ در پيشاني انسان خطوط و نقوشي ترسيم كرد تا از ريزش عرق به چشمان انسان جلوگيري كند.نظير نهرهايي كه در زمين محل جريان آب مي باشد

امام (ع) :ابرو براي چه بالاي چشم آفريده شده است ؟

طبيب :نمي دانم

جواب امام (ع) :خداوند ابروها را بالاي چشم انسان خلق كرد تا نور به اندازه لزوم به چشم برسد و از زيادي آن جلوگيري نمايد.زيرا زيادي نور چشم انسان را اذيت مي نمايد اي طبيب هندي/آيانمي بيني كسي كه نور زيادي بر چشمش مي رسد دست خود را مانند سايبان بالاي چشمانش مي گذارد تا چشم به قدر احتياج از نور استفاده كند؟

امام (ع) :چرا انسان چشمش به صورت لوزي خلق شده ؟

طبيب :نمي دانم

جواب امام (ع) :خداوند چشم انسان را لوزي شكل آفريده تا داروهاي لازم كه به وسيله ي ميل استعمال مي شود به آساني وارد چشم شده و چرك و كثافات به سهولت از آنها به وسيله اشك خارج شود اگر چشم هاي انسان مربع يا دايره شكل بودند ميل در در آنها گردش نمي كرد و دوا به آنها نمي رسيد .

امام (ع) :فلسفه اينكه بيني ميان دو چشم آفريده شده چيست ؟

طبيب : چه عرض كنم .

جواب امام (ع) :علت اينكه خداوند بيني انسان را ميان دو چشم قرار داداين بود كه نور به طور مساوي به چشم ها برسد .

امام (ع) :علت اينكه سوراخهاي بيني انسان سمت پايين آن خلق شده چيست ؟

طبيب :نمي دانم

جواب امام (ع) :سوراخ بيني را به سمت پايين خلق نموده تا اخلاط مغز سر از آن خارج شوند و بوهاي(خوش و بد)از آن بالا رود اگر سوراخ بيني سمت بالاي آن بود اخلاط مغزي از آن نازل نمي گرديد و بوها استشمام نمي شد

. امام (ع) :براي چيست كه شارب و لب .بالاي دهان قرار گرفته اند؟

طبيب :خبر ندارم

جواب امام (ع): براي اين خدا  لب و شارب در بالاي دهان خلق كرد كه اخلاط نازله از مغز و بيني وارد دهان نشود وانسان از نعمت خوردن و آشاميدن بي بهره نگردد.     امام (ع): علت اينكه دندان هاي جلو تيز و دندانهاي آسيا عريض و دندان هاي انياب دراز است چيست؟

طبيب :چه عرض كنم ؟

جواب امام (ع):دندان هاي جلو را تيز خلق كرده تا اشيا (خوردني)به واسطه آن قطع و بريده شوند .دندان هاي آسيا را بدين جهت پهن آفريده كه اشيا ي خوردني به واسطه آن ها كوبيده و نرم گردد.دندان هاي انيلب را از اين لحاظ دراز تر خلق نموده كه براي ما بقي دندانها چون ستوني استوار و محكم باشند.

امام (ع):فلسفه اين كه از براي مردان ريش آفريده شده چيست؟

طبيب :اطلاع ندارم

جواب امام (ع): ريش را بدين لحاظ براي مردان روياند تا بدين وسيله مرد از زن تميز داده شود .

امام (ع):چرا كف دست انسان مو ندارد؟

طبيب :چه عرض كنم ؟

جواب امام (ع):علت اينكه كه خداوند كف دست انسان را بدون مو خلق كرد اين بود كه انسان با آن ها اشيا را لمس كرده و با قوه لامسه زبري و نرمي آنها را به خوبي احساس نمايد.اگر در كف دست انسان مو روييده بود انسان از اين نعمت محروم بود.

 امام (ع):براي چه ناخن و مو روح ندارد؟

طبيب :چه عرض كنم ؟

جواب امام (ع):در ناخن ومو بدين جهت روح دميده نشده كه بلند بودن آن ها باعث جذب چرك وكثافات خواهد شد وكوتاه كردن آن ها مطلوب و پسنديده است.چنان چه اگردر

 ناخن و مو روح دميده مي شد انسان در زملن كوتاه كردن آنها فوق العاده اذيت مي شد.

امام (ع):علت اينكه قلب انسان صنوبري شكل است چيست؟

طبيب :چه عرض كنم؟

جواب امام (ع):علت اينكه قلب انسان را خداوند صنوبري شكل آفريده اين بود كه به وسيله آويختگي و نوكباريك خود در ريه داخل شود و از نسيم سرد ريه خنك گردد و از طرفي هم مغز سر .از حرارت آن صدمه نبيند.

امام (ع):چرا ريه به دو قسمت آفريده شده ودر جاي خود در حركت است؟

طبيب :نمي دانم

 جواب امام (ع):خداوند ريه بشر را از دو قطعه خلق كرد كه قسمتي از قلب در تنگناي آن واقع شود و از حركت آن نسيمي بگيرد

امام (ع):فلسفه اين كه كبد نظير شخص قوز پشت است چيست؟

طبيب :نمي دانم

جواب امام (ع):خداي مهربان كبد انسان را قوز پشت آفريد كه بدين وسيله به معده فشار دهد و معده بخارهاي خود را خارج كند.

امام (ع):علت اينكه گودي زانوي انسان در طرف عقب قرار داده چيست؟

طبيب :نمي دانم

جواب امام (ع): علت اينكه خداوند درون كاسه زانو را به سمت عقب آفريد اين بود كه وقتي انسان به طرف جلو حركت مي كند تعادل خود را حفظ نمايد كه اگر غير از اين بود انسان در موقع راه رفتن با حركت نا موزوني راه مي رفت و به زمين مي افتاد.

 امام (ع):چرا قسمتي از كف پا گود است وبه زمين نمي چسبد؟

طبيب :چه عرض كنم؟

جواب امام (ع):علت اينكه خداوند وسط كف پاها را گود قرار داداين بود كه اگر همه كف پا به زمين مي رسيد حركت و راه رفتن از براي انسان سنگين بود نظير سنگ آسيايي كه هر گاه يك گوشه اي از آن روي زمين باشد يك طفل مي تواند آن را حركت دهد.ولي اگر آن سنگ آسيا روي زمين افتاده باشد حمل و نقل آن براي مردان شجاع نيز سخت و دشوار است

منبع :علل الشرائع.ج يك ص297 با اندكي تلخيص و اضافات

تهيه كننده:آيت اله عزيزي دبير علوم تجربي  مدرسه شهيد رجائي روستاي نظرقلي دردهه اول اسفند سال 1390